Jak Powstaje Uzależnienie Behawioralne…?

blog psychologiczny 004 - nieregularna nagroda - hazard

„Był pewny, że prędzej czy później przyjdzie nagroda, bo miał taki trening, że nagroda przychodzi nieregularnie, więc jak nagrody faktycznie zniknęły, to on tego nie był w stanie odkryć.”

Jak dzięki badaniom i odkryciom Frederic’a Skinner’a nauczyć dowolną istotę rozumną określonego zachowania?

Mamy prosty znany schemat, że jeśli za FAJNE zachowanie damy NAGRODĘ (tzn. odwdzięczenie, pochwalenie, fajną reakcję, itp.) wtedy powodujemy wzmocnienie zachowania.

 Czyli będzie CZĘSTSZE,
(logiczne)

 Jak dajemy karę (negatywny impuls po zachowaniu), wtedy budujemy w tej osobie UNIKANIE danego zachowania.

Jeżeli dajesz karę (negatywny impuls emocjonalny), to jakoś to skompresuj, tzn. zadbaj o to, żeby przypadkiem tak nie było, że w głowie drugiej osoby się wytworzy, że jesteś przeciwko niej, bo jeśli się tak dzieje, to będą znaczne kłopoty.

Fajne to jest o tyle, że być może jak umiemy zadbać o dobrą relację między jedną, a drugą osobą, to likwidujemy zawczasu (jeszcze zanim się pojawią) mnóstwo problemów i kłopotów.

Badania Skinner’a pokazują, że nie należy stosować bardzo silnych nagród. Silne nagrody (bardzo częste, mające silne znaczenie emocjonalne) są złe.

Tu chodzi o to, że jeżeli stworzysz taką zależność między Tobą, a drugą osobą, że za każde właściwe zachowanie dawana jest nagroda w postaci Twojej pozytywnej reakcji, to doprowadzi to do opłakanych rezultatów.

Badania Skinner’a  pokazują, że cykl stosowania nagród powinien być taki, że jak ten ktoś wykonuje reakcję dobrą, która nam pasuje, np. wykona jakąś określoną czynność, to na dobrą sprawę na początku powinno być za to dużo nagród, a później powinny być rzadsze i nieregularnie dawane.

Wracając do tej historii z gołębiami Skinner’a, o której napisałem tutaj:
https://psychokawiarnia.pl/eksperyment-psychologiczny/


Efekt był taki, że te gołębie, które były nagradzane REGULARNIE (np. co każde dziobnięcie, albo dokładnie co każde piąte, itp.) nasilały te reakcje, potem je wyłączały po odebraniu mechanizmu nagradzania.

Natomiast te gołębie, które były nagradzane NIEREGULARNIE i uczone, że dostają nagrodę co jakiś czas (za określone zachowanie), one w ogóle nie odkrywały, że przestają być nagradzane, tzn. dziobały tak długo, aż zdechły z głodu.

Dziwne?

Rozumiesz co się w głowie gołębia działo? On nie wiedział, kiedy ta nagroda przyjdzie, był pewny, że prędzej czy później przyjdzie, bo miał taki trening, że nagroda przychodzi nieregularnie, w związku z czym jak nagrody faktycznie zniknęły, to on tego nie był w stanie odkryć.

To pokazuje, dlaczego ludzie mimo ciągłych porażek zostawiają w kasynach mnóstwo pieniędzy.

Bo wcześniej mają taki behawioralny trening, że nagroda za podjęte zachowanie przychodzi nieregularnie.

I teraz – znowu bardzo ważne odkrycie, jeśli chodzi o relację z innymi osobami, dlaczego?

Bo my chcemy, żeby nasi partnerzy, nasze dzieci, nasi przyjaciele, nasz kot, pies, szczur, nasi współpracownicy robili różne rzeczy dobre, nie dlatego że dostają nagrody (chwalimy je za to, cieszymy się z tego co robią, pokazujemy im nasze zadowolenie, dajemy coś w zamian),
ale dlatego, że robią to sami z siebie, nie dla nagród, tylko dlatego, że te czynności i zachowania są fajne, a nie że fajne jest osiąganie czegoś nimi.

Jeśli chcemy wytwarzać jakieś TRWAŁE reakcje, które nie wymagają nagród,
to musimy nagradzać NIEREGULARNIE, jak te gołębie w skrzynkach.

Stąd też, jak ktoś robi dla Ciebie dobrą rzecz, to na początku powinno być tych nagród więcej (chwalenie, docenienie, cieszenie się, wychwalanie, dawanie czegoś „w zamian”), żeby rozpędzić to zachowanie, żeby tę osobę zmotywować,
a później trzeba wyłączyć te nagrody i dawać je nieregularnie.

Dzięki temu po zaniknięciu nagród, zachowanie pozostanie.

Możesz zobrazować sobie to łatwo na przykładzie uczenia psa sikania na matę. Dając mu smakołyk najpierw zawsze, a później nieregularnie WZMOCNISZ zachowanie.

Następnie dając nieregularnie i coraz rzadziej sprawisz, że kiedy nagradzanie smakołykiem zniknie zupełnie, sikanie na matę pozostanie.

Jednak nagradzając za każdym razem, po zabraniu nagród, pies najpierw będzie często i dużo pokazywać jak sika na matę, a potem wyłączy to zachowanie i zacznie lać gdzie popadnie. 😉

Daniel Błaszczuk

Facebook Comments Box